Pewność siebie w rozmowie z innymi, czyli masz czworo uszu.

Poczucie niepewności siebie w rozmowach z innymi jest, wśród nas kobiet, częstą przypadłością. Zdarza się, że ta niepewność nie ogranicza się jedynie do naszego samopoczucia, ale jest również zauważalna na zewnątrz. Bardzo często prowadzi to do tego, że pozwalamy naszym rozmówcom zdominować konwersację, przez co czujemy się jeszcze mniej ważne, bardziej onieśmielone i niepewne. Jak przełamać ten zaklęty krąg i zacząć być pewniejszą siebie w kontaktach z innymi ludźmi?

Po pierwsze, poznaj zasady komunikacji interpersonalnej.

Pisałam Ci już o tym, że nie możesz się nie komunikować, i że między innymi dlatego, warto robić to dobrze (możesz o tym przeczytać tutaj). Jednak żeby komunikować się z innymi osobami w sposób efektywny, to znaczy, najlepszy dla Ciebie, trzeba najpierw poznać zasady rządzące komunikacją interpersonalną.

Komunikacja interpersonalna nie jest bowiem prostą wymianą informacji. Jest skomplikowanym i wielopłaszczyznowym procesem, który określa również Twoje relacje z innymi oraz Twój stosunek do samej siebie. Żeby wytłumaczyć Ci to jak najlepiej, posłużę się dzisiaj jednym z najważniejszych w całej lingwistyce modeli komunikacyjnych, czyli kwadratem komunikacyjnym Friedemanna Schulza von Thuna.

Rozmowa to mówienie i słuchanie na czterech płaszczyznach.

Podczas rozmowy z inną osobą porozumiewamy się jednocześnie na czterech różnych płaszczyznach. Pierwsza, to Płaszczyzna Rzeczowa, odnosi się ona do konkretnych danych i faktów. Druga płaszczyzna, czyli Płaszczyzna Ujawniania siebie, przekazuje informacje o samym nadawcy komunikatu. Trzecia z płaszczyzn, Płaszczyzna Relacji, dotyczy informacji o relacji między rozmówcami. Czwarta płaszczyzna natomiast, to Płaszczyzna Apelu, która zawiera informacje o oczekiwanej przez nadawcę reakcji odbiorcy. Najlepiej będzie wyjaśnić to na prostym przykładzie.

Wyobraź sobie, że jedziesz samochodem z Twoim dobrym kolegą. Zatrzymujecie się na światłach, a po chwili Twój pasażer mówi “Światło jest zielone”. Na płaszczyźnie faktów, informacja ta brzmi “Światło jest zielone”. Na płaszczyźnie apelu, jako odbiorca komunikatu możesz zrozumieć “Jedź już!”. Na płaszczyźnie relacji, zrozumiesz “Chcę Ci pomóc”, zaś na płaszczyźnie ujawniania siebie, informacja zawarta w komunikacie mówi “Śpieszy mi się”. Dla ułatwienia, spójrz jak wygląda to na rysunku poniżej.

Wszyscy mamy czworo uszu!

Wszyscy komunikujemy się na czterech płaszczyznach jako nadawcy, natomiast jako odbiorcy komunikatu posiadamy czworo uszu. Różnimy się jednak tym, w jakim stopniu i których płaszczyzn i uszu używamy.

Płaszczyzna Rzeczowa: Osoby z tendencją do używania Płaszczyzny Rzeczowej, koncentrować się będą przede wszystkim na przekazaniu danych i faktów. Skupią się na klarowności i jasności przekazu.

Ucho Rzeczowe: Informacje o danych i faktach wychwytywać będą z wypowiedzi również głównie te osoby, które używają Ucha Rzeczowego. Takie osoby skupiać się będą na samej treści komunikatu. Mogą mieć one jednak problem ze zrozumieniem komunikatów niewerbalnych oraz emocjonalnego wydźwięku komunikatu.

Płaszczyzna Ujawniania Siebie: Osoby używające przede wszystkim Płaszczyzny Ujawniania siebie, w swoich komunikatach, będą kładły nacisk na samoekspresje, zarówno tę świadomą, jak i niezamierzoną. Odnosić się ona może do własnych poglądów, emocji lub charakteru nadawcy.

Ucho Ujawniania Siebie: Odbiorcy korzystający przede wszystkim z Ucha Ujawniania Siebie,  będą koncentrować się na informacjach dotyczących samego nadawcy, jego uczuć, emocji i przekonań. Takim osobom zdarzać się będzie często nadinterpretowanie emocji nadawcy oraz analizowanie go pod tym kątem.

Płaszczyzna Relacyjna: Ktoś, kto koncentruje się w rozmowie na Płaszczyźnie Relacyjnej, będzie myślał przede wszystkim, o sposobie przekazywania komunikatu i relacji między nim a odbiorcą. Będzie starał się wyrażać swoje komunikaty ostrożnie, tak by nie zranić odbiorcy.

Ucho Relacyjne: Osoby z tendencją do używania Ucha Relacyjnego, przeczulone będą na informacje dotyczące relacji między nimi samymi a nadawcą komunikatu. Mogą przez to koncentrować się zbyt mocno na tym, czy są akceptowane przez nadawcę i jaki stosunek nadawcy do nich samych wyrażają usłyszane w rozmowie komunikaty.

Płaszczyzna Apelu: Nadawcy komunikatu używający Płaszczyzny Apelu skupiają się przede wszystkim na tym, by ich komunikat wywołał u odbiorcy oczekiwaną reakcję.

Ucho Apelu: Osoby słuchające przede wszystkim Uchem Apelu będą starały się odgadnąć jakiej reakcji oczekuje od nich nadawca. Będą one starały się czytać między wierszami i odgadywać życzenia nadawcy. Może to prowadzić do tego, że w pewnym momencie poczują się przez nadawcę zdominowane.

Łatwo zgadnąć, że rozmowa dwóch osób komunikujących się na innych płaszczyznach i używających innego rodzaju Uszu, zakończyć się może często wzajemnym niezrozumieniem. W rzeczywistości, tendencje do mówienia i słuchania tylko na wybranych płaszczyznach komunikacyjnych, są najczęstszą przyczyną nieporozumień i konfliktów.

Mężczyźni i kobiety komunikują się w inny sposób.

Według Friedemanna Schulza von Thuna mężczyźni mają tendencję do komunikowania się przede wszystkim na Płaszczyźnie Rzeczowej. Posługują się przede wszystkim konkretnymi informacjami i precyzyjnymi komunikatami. Mają natomiast problem ze zrozumieniem na Płaszczyźnie Apelu i Relacji. Nie przykładają zbyt dużej wagi do tego, jak forma przekazywania komunikatów wpłynie na relację z rozmówcą. Dlatego częściej przegapiają informacje bardzo istotne dla wzajemnych relacji. Nie potrafią też czytać między wierszami, ani odgadnąć zawartych w komunikacie informacji emocjonalnych. Dlatego też odpowiadanie “Domyśl się!” na pytanie partnera, dlaczego jesteśmy złe, nie jest raczej dobrym pomysłem.

Z drugiej strony, kobiety mają tendencję do nadmiernego używania Płaszczyzny Relacji. Najprostszy, ale według nich zbyt “oschły” komunikat, kobiety są w stanie interpretować jako sygnał o zagrożeniu relacji. Podczas rozmowy, bardzo też o tę relację dbają. O wiele częściej niż mężczyźni używają zwrotów “moim zdaniem…”, “według mnie…” lub “nie wiem, ale sądzę, że…”, które mają złagodzić ton wypowiedzi i zadbać o dobre stosunki z rozmówcą. Niestety właśnie ta cecha komunikacji kobiet odbierana jest często jako brak zdecydowania i niepewność siebie. W dodatku, u kobiet nastawionych przede wszystkim na wsłuchiwanie się w Płaszczyznę Relacji, każdy zbyt rzeczowy i “oschły” komunikat, będzie powodował onieśmielenie i niepewność siebie.

Jak być zatem pewniejszą siebie podczas rozmowy?

Żeby zwiększyć pewność siebie podczas rozmowy z innymi ludźmi należy być przede wszystkim świadomą istnienia czterech płaszczyzn komunikacji. Jako odbiorczyni komunikatów, powinnaś nauczyć się używania wszystkich Twoich czworga Uszu i nauczyć się rozpoznawać na jakiej Płaszczyźnie dany komunikat został nadany. Pomóc Ci może w tym zadawanie pytań, proszenie o wyjaśnienie, parafrazowanie oraz elastyczność w udzielaniu odpowiedzi. Dzięki opanowaniu słuchania czworgiem uszu, pozbędziesz się w dużej mierze stresu związanego z obawą przed brakiem akceptacji oraz mniej skupiać się będziesz na aprobacie otoczenia. Poczujesz się więc pewniejsza siebie w rozmowie z innymi.

Dodatkowo, powinnaś również nauczyć się mówić na wszystkich czterech płaszczyznach komunikacyjnych. Nauka nadawania komunikatów nienastawionych na akceptację innych oraz nieszukających aprobaty, pomoże Ci nie tylko czuć się pewniejszą siebie, ale również być tak odbieraną przez innych. W tym wypadku skuteczne będzie stawianie na bezpośredniość Twoich komunikatów.

Ja sama odkryłam w sobie kiedyś tendencję do nadmiernego używania Ucha Relacyjnego i Ucha Ujawniania Siebie. Ma to swoje dobre strony. Jestem nastawiona na utrzymywanie dobrych relacji z innymi i potrafię dzięki temu odczytać stany emocjonalne moich rozmówców. Jednak zbytnie skupianie się na tych dwóch płaszczyznach komunikacyjnych sprawiało również, że w rozmowie ważniejsze było dla mnie samopoczucie i pewność siebie mojego rozmówcy, niż moje własne. Dlatego nauczyłam się używać z powodzeniem również Ucha Rzeczowego oraz komunikowania się na Płaszczyźnie Rzeczowej. Umiejętności te pomagają mi czuć się pewniejszą siebie i tak też się komunikować, łatwiej radzić sobie z krytyką oraz nie pozwolić zdominować się moim rozmówcom.

A Ty, czy wiesz już, których Uszu Komunikacyjnych używasz najczęściej? Jeśli nie, w przyszłym tygodniu opublikuję test, który pomoże Ci to sprawdzić!

0 komentarzy:

Dodaj komentarz

Chcesz się przyłączyć do dyskusji?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *